Wat is een kinddeel?
Met kinddeel bedoel ik wat in de psychologie ook wel het innerlijke kind of kwetsbaar deel wordt genoemd. Dit deel is in ieder mens aanwezig, maar roept vaak de meeste weerstand op. Het is het deel dat we het liefst zo snel mogelijk wegduwen, omdat we ons veiliger voelen bij sterk zijn en ons leven op orde hebben.
 (Denk je nu: daar heb ik geen last van? Vraag het eens aan degene die het dichtst bij je staat. 😉)Â
Het kinddeel draagt de emotionele last van de oorspronkelijke beleving. Dit deel ervaart pijnlijke emoties als verdriet, angst, boosheid, wanhoop en verlating. Ook onze onvervulde behoeftes, inclusief hechtingsbehoeftes, liggen hier opgeslagen: de behoefte aan veiligheid, geborgenheid, gezien worden, bemoediging en troost. Alle onverwerkte, pijnlijke ervaringen die je zijn overkomen, én het gemis van wat je nodig had maar niet hebt gekregen, liggen opgeslagen in het kinddeel.
Met onverwerkt bedoel ik dat deze ervaringen nog niet geïntegreerd zijn — een begrip dat je vaker tegenkomt op mijn website. Wanneer pijn en gemis wél worden verwerkt en geïntegreerd, krijgen ze een plek in het geheel en worden ze onderdeel van de gezonde volwassene.
Zolang dit niet gebeurt, blijft het kinddeel vastzitten in daar-en-toen.
Je herkent dit wanneer er iets in het heden gebeurt dat een oude wond raakt. Er is een trigger en ineens word je overspoeld door gevoelens en gedachten die niet in verhouding staan tot de situatie van nu. Je voelt je klein, afhankelijk of machteloos, en redelijke argumenten helpen niet om je beter te voelen.Â
Bij dit kinderlijke deel horen overtuigingen en conclusies die vaak heel absoluut zijn. Er wordt gedacht en gevoeld in termen van alles of niets. Als dit deel aan het woord is hoor je woorden als altijd, nooit, goed of fout. Er is geen grijs, alleen zwart of wit.
Een kind heeft nog geen logisch, relativerend denkvermogen en redeneert vanuit zijn emoties:
- Ik voel me boos, dus jij bent gemeen.
- Hij reageert kort, dus ik heb iets fout gedaan.
Zo ontstaan generalisaties. Eén ervaring kan uitgroeien tot een overtuiging die vaak geheel onbewust veel invloed heeft op je leven.
Als het kinddeel aan het stuur zit
Toch laten we dit deel vaak — geheel onbewust — meedoen in de manier waarop we ons leven besturen. Het bepaalt wat prioriteit krijgt, wat er gezegd of gedaan moet worden en hoe we reageren.
Gedreven door het vervullen van acute noden en behoeftes, reageert het vanuit de pijn van het verleden. Dat kinddeel leeft met het gevoel dat er nooit genoeg is. Nooit genoeg liefde, nooit genoeg bevestiging, troost of zekerheid. Uiteindelijk laat iedereen je toch in de steek.
Een persoonlijke noot
Ik kan dit deel haarscherp zien bij de ander, vooral bij degene die het dichtstbij staat. En soms kan ik de verleiding niet weerstaan om het dan ook nog te benoemen: ‘je zit nu echt in je kinddeel’. Olie op het vuur, uiteraard.
Jarenlang had ik zelf vooral last van dit deel. Ik vond het irritant en onvolwassen dat ik op onverwachte momenten zo geraakt kon worden. Mijn strategie was helder: wegdrukken en doorgaan. Meestal werkte dat. Soms niet. En als het niet werkte, vermeed ik liever situaties die mogelijk een trigger konden zijn.
Ik was ook bang voor dit deel. Het kon me diep laten wegzakken in gevoelens en overtuigingen van minderwaardigheid — niet goed genoeg zijn, kleurloos. Dat ik er geen regie over leek te hebben, maakte dit deel bedreigend.
De innerlijke loop
Wanneer mijn kinddeel werd getriggerd, werden ook andere delen actief. Zo belandde ik telkens opnieuw in dezelfde innerlijke loop.
Mijn afkeurende deel — ik gaf haar zelfs een naam: Vrouwe Secretia — wees me voortdurend op het feit dat ik minder was dan anderen, niet goed genoeg. Als reactie daarop ging ik controleren. Veelal onbewust probeerde ik situaties naar mijn hand te zetten om het zo veilig mogelijk te maken.Â
Een sleutel tot herstel
Gelukkig is er goed nieuws. Leren omgaan met dit deel is een belangrijke sleutel in mijn eigen herstelproces geweest. En dat is ook wat ik keer op keer in de trajecten met mijn cliënten zie gebeuren.
Wegdrukken en doorgaan is geen duurzame oplossing. Omdat ik nooit echt had geleerd mijn emoties te doorvoelen en te verwerken, was er op dit gebied behoorlijk wat achterstallig onderhoud. Gevoelens moesten worden gezien, erkend en doorvoeld. Ik deel meer over emoties in mijn blog ‘Waarom we onze emoties nodig hebben om onszelf te verstaan.’
We zijn vaak bang voor de soms overweldigende emoties van dit deel. Dat is ook niet zo gek als je weet dat een kind emoties vele malen sterker ervaart dan een volwassene. Toch is er weinig zo helend als dat deel van onszelf, vaak diep weggestopt, eindelijk tevoorschijn mag komen en krijgt wat het nodig heeft.
Wat er gebeurt als je wél luistert
Wanneer dit deel mag vertellen hoe het zich voelt, wat het heeft meegemaakt en wat dat heeft betekent. Wat het toen zo nodig had, maar niet heeft gekregen, ontstaat begrip. Je gaat begrijpen waarom dit deel reageert zoals het doet. Je bent geen ‘labiele gek’. In het licht van jouw verhaal is het volkomen logisch dat je zo reageert.
Alles wat toen niet ontvangen kon worden — omdat degene die dat had moeten geven er niet was of het niet kon — kan nu alsnog worden gegeven door de gezonde volwassene in jezelf. Dáár vindt herstel plaats: een deel dat vastzat in pijn en gebrokenheid wordt teruggehaald en geïntegreerd in het geheel.
Dit is geen quick fix, maar een proces van telkens opnieuw bewegen vanuit de gezonde volwassene, richting de behoefte van het kinddeel. Waar dit deel eerder alleen vastzat in pijn en gebrokenheid, ontstaat nu verbinding: er wordt gezien, afgestemd en gereageerd.
Een krachtige hulpbron
Een krachtige hulpbron die we kunnen inzetten als jij je geloof een actief onderdeel van je proces wilt laten zijn is het uitnodigen van Jezus in de situatie toen en daar. Om te zien wat Hij doet en te horen wat Hij zegt. Als je dit niet gewend bent, kan ik me voorstellen dat dat wat vaag kan overkomen. Maar Hij kan op plekken komen waar wij geen weet van hebben. Hij brengt Zijn liefde. openbaring, waarheid en sleutels die precies passen bij wat daar nodig is. Steeds opnieuw ben ik diep onder de indruk van wat Hij doet en de manier waarop Hij het doet. Liefdevol, eervol en trouw laat Hij zichzelf aan ons zien, juist daar in de diepte.Â
De kracht van het kinddeel
Zoals ik eerder noemde willen we soms het liefst van dat kwetsbare kind in onszelf af. Logisch, gezien de soms overweldigende pijnlijke emoties. Toch heeft het kwetsbare kind ook prachtige kwaliteiten die verloren gaan als de volwassene het kwetsbare kinddeel steeds negeert, vermijdt of onderdrukt. Want zo vaak we de pijn en onvervulde behoeften wegdrukken, drukken we ook de positieve kanten weg. Dit deel draagt het vermogen om te genieten, plezier te beleven, te ontvangen, zich over te geven, onbevangen te spelen, te verbinden — met anderen en met God — en te leren vanuit nieuwsgierigheid. En dat is wat we vaak juist wél willen en zijn kwijtgeraakt. Dat is ook waar veel hulpvragen over gaan: ik willen meer kunnen genieten, meer léven, niet altijd maar moeten, me echt kunnen verbinden, weer kunnen spelen. En laten we daar nou net dit deel voor nodig hebben. Wanneer de gezonde volwassene regie heeft en het kinddeel zich veilig verbonden weet, wordt dit deel geen last meer, maar een bron van leven en verbinding.
Wanneer de gezonde volwassene regie heeft en het kinddeel zich veilig verbonden weet, wordt dit deel geen last meer, maar een bron van leven en verbinding.
Zo komt er rust in het hele systeem van binnen. Alle beschermende energie die is besteed aan het voorkomen van getriggerd raken en het in bedwang houden van het kinddeel is nu beschikbaar voor gezondere bezigheden. Niet per sé de gemakkelijkste weg, maar uiteindelijk wel zeer de moeite waard. Herken je iets in dit verhaal, of maakt het je nieuwsgierig om verder te ontdekken? Je bent van harte welkom voor een kennismaking.
